بیماری ها و درمان آن

آیا بیماری مننژیت واگیر دارد؟

بیماری مننژیت التهاب پرده محافظتی مغز و نخاع است، از این رو در دسته­ بیماری­های خطرناک طبقه­بندی می­شود. این بیماری کودکان و بزرگسالان را درگیر می­کند و علل باکتریایی، ویروسی و یا قارچی دارد. واگیردار بودن بیماری بسته به عامل ایجاد آن متفاوت است. ابتلا به این بیماری در کودکان خطرناک­تر است.

با ما همراه باشید تا در ادامه به بررسی علائم، علل و واکسن­های این بیماری بپردازیم.

بیماری مننژیت چیست؟علائم بیماری مننژیت

پرده­های محافظتی که مغز و نخاع را پوشش می­دهند، مننژ نام دارند. التهاب یا تورم این پرده­های محافظتی منجر به ایجاد بیماری مننژیت (Meningitis) می­شود. این بیماری در ایران با نام سرسام یا آماس سر نیز شناخته می­شود.

با توجه به نزدیکی عفونت حاصل از این بیماری به مغز و نخاع، عدم تشخیص و درمان به موقع آن می­تواند خطرناک باشد و حتی موجب مرگ بیمار شود. مننژیت طیف وسیعی از افراد، از نوزادان تا بزرگسالان را درگیر می­کند.

علائم بیماری مننژیت چیست؟

 

علائم هشداردهنده این بیماری در افراد بزرگتر از ۲ سال شامل موارد زیر است که اغلب با بیماری آنفولانزا اشتباه گرفته می­شود. در صورت مشاهده علائم، مراجعه به پزشک به ویژه در کودکان توصیه می­شود:

  • تب بالا
  • سردردهای غیرطبیعی
  • خشکی گردن
  • تشنج
  • عدم توانایی در حفظ تمرکز
  • حساسیت به نور
  • خواب‌آلودگی یا عدم توانایی بیدار شدن از خواب
  • بی اشتهایی
  • راش­های پوستی

علائم در نوزادان زیر ۲ سال بدین ترتیب است:

  • گریه­های مداوم
  • تب بالا
  • خواب­آلودگی بیش از حد
  • کم اشتهایی
  • بی تحرکی
  • خشکی بدن و گردن
  • وجود یک برآمدگی در قسمت نرم بالای سر نوزاد

علل بیماری مننژیت چیست؟

این بیماری می­تواند در اثر عفونت­های ویروسی، باکتریایی و قارچی ایجاد شود. تشخیص علت بیماری اهمیت زیادی دارد، چراکه عفونت­های باکتریایی خطرناک بوده و ممکن است جان بیمار را در معرض تهدید قرار دهد. تشخیص علت بیماری با نمونه­برداری از مایع مغذی نخاعی از قسمت ستون مهره­ها با استفاده از یک سوزن صورت می­پذیرد.

۱. مننژیت ویروسی

یکی از مهم­ترین علل ابتلا به بیماری، ویروس­ها هستند. این گروه شامل ویروس­های آنتروویروس‌­ (Enterovirus)، ویروس زونا، ویروس اوریون (Oreillons)، ویروس­های هرپس سیمپلکس ۱ و ۲ (Herpes simplex virus) و ویروس اچ آی وی می­باشد. بروز مننژیت ویروسی در تابستان و پاییز رایج­تر است. این نوع بیماری خطرناک نبوده و اغلب با چندین هفته استراحت خود به خود درمان می­شود.

۲. مننژیت باکتریایی

خطرناک­ترین عامل بیماری مننژیت باکتری­ها هستند. بر طبق آمار، ۵ تا ۴۰ درصد کودکان و ۲۰ تا ۵۰ درصد از بزرگسالان به مننژیت باکتریایی مبتلا می­­شوند. امکان ابتلا به این نوع بیماری در کودکان ۱ ماهه تا ۲ ساله بیشتر گزارش شده است. در بزرگسالان ضعف سیستم ایمنی بدن، مصرف الکل، آسیب به جمجمه، و نارسایی کبدی احتمال ابتلا را افزایش می­دهد. درمان این نوع بیماری از طریق آنتی­بیوتیک­ها انجام می­شود و به مدت زمان بیشتری نیاز دارد.

۳. مننژیت قارچی

از علل نادر این بیماری قارچ­ها هستند. وجود قارچ­ها در بدن و انتقال آن­ها به مغز می­تواند منجر به شکل­گیری بیماری شود. ضعف سیستم ایمنی بدن منجر به تشدید ابتلا به مننژیت قارچی می­شود.

۴. مننژیت انگلی

انگل­هایی که در خاک، مدفوع و غیره قرار دارند، در صورت انتقال به مغز از طریق جریان خون، عامل بیماری هستند. این نوع عفونت نیز مانند مننژیت قارچی نادر است.

آیا مننژیت واگیردار است؟

آیا مننژیت واگیردار است؟

شایع­ترین نوع بیماری یعنی مننژیت ویروسی مسری است و از طریق مایعات بدن مانند بزاق دهان و یا مدفوع انتقال می­یابد. اما ارتباط فیزیکی با فرد بیمار موجب انتقال بیماری نمی­شود.

مننژیت باکتریایی که جدی­ترین نوع بیماری در نظر گرفته می­شود، از طریق تماس طولانی مدت با فرد آلوده منتقل می­شود.

انواع مننژیت انگلی و قارچی مسری نیستند.

پادگان­های نظامی، خوابگاه­های دانشجویی و دانش­آموزی، بیمارستان­ها، مدارس و مهد کودک­ها مکان­های شیوع بیماری هستند.

بیماری مننژیت در کودکان

بروز بیماری مننژیت در کودکان خطرناک­تر بوده و عوارض بیشتری را به دنبال دارد. شیوع این بیماری در کودکان کمتر است اما به توجه به اینکه مایع مغزی نخاعی در کودکان تکامل نیافته، ابتلا به بیماری خطرناک تلقی می­شود. اگر التهاب پرده مننژ در سن ۲ تا ۳ ماهگی نوزاد اتفاق بیوفتد، مننژیت نوزادی نامیده می­شود.

خوشبختانه ابتلا به بیماری در کودکان مانند آنفولانزا مسری نیست اما کودک ممکن است از طریق تماس نزدیک با فرد ناقل، دست زدن به اشیا آلوده و یا از طریق قطرات ناشی از عطسه و سرفه مبتلا شود.

توجه به توصیه­های ایمنی در هنگام برخورد با کودکان در پیشگیری از ابتلا به بیماری اهمیت فراوانی دارد. پرهیز از بوسیدن کودک، شکستن دست­ها با اب و صابون و دور نگه داشتن کودک از وسایل آلوده، از جمله اقدامات لازم برشمرده می­شود.

تشخیص بیماری مننژیت در کودکان

با یک تست ساده می­توان احتمال وجود بیماری را در کودک بررسی نمود. از کودک بخواهید سر خود را پایین آورده و به سینه بچسباند. اگر نتوانست این کار را انجام دهد و یا انجام آن با درد همراه بود، احتمالا کودک به بیماری مننزیت مبتلا شده است.

پس از مشاهده هر یک از علانم بیماری باید بلافاصله کودک را نزد پزشک متخصص برد؛ چراکه تشخیص و درمان به موقع بیماری از خطرات احتمالی جلوگیری می­کند.

واکسن مننژیت

واکسن مننژیت

اگر برای شما این سوال پیش آمده است که آیا بیماری مننژیت واکسن دارد یا خیر؟ پاسخ مثبت است.

از دهه ۱۹۸۰ از واکسن مننژیت در بسیاری از کشورهای جهان استفاده می­شود. با توجه به اینکه این بیماری چندان شایع نیست، در بسیاری از کشورها تزریق این واکسن در جدول زمان­بندی تزریق قرار ندارد؛ اما به علت عوارض جبران­ناپذیر آن به ویژه در گروه سنی کودکان و نوجوانان، تزریق واکسن امری ضروری تلقی می­شود.

انواع واکسن مننژیت

واکسن­های مننژیت بدن را در برابر ۵ نوع باکتری عامل بیماری (A، B، C، W و Y)، ایمن می­کند. برای کودکان و نوجوانان دو نوع واکسن مننژیت وجود دارد:

  1. واکسن کونژوگه مننگوکوکی (MenACWY) که برای محافظت در برابر انواع باکتری A، C، W و Y مؤثر است.
  2. واکسن مننگوکوکی نوع بی (MenB) که موجب پیشگیری از ابتلا به باکتری نوع B می­شود.

زمان تزریق واکسن مننژیت

بهتر است تزریق واکسن مننژیت نوع MenACWY در کودکان ۱۱ تا ۱۲ ساله انجام شود. دوز تقویت­کننده نیز باید در سن ۱۶ سالگی تزریق شود.

تزریق واکسن نوع MenB نیز در سن ۱۶ تا ۲۲ سالگی صورت می­پذیرد.

برخی کودکان در شرایط خاص به تزریق واکسن در سنین کمتر نیاز دارند. ضعف سیستم ایمنی، آسیب به طحال و مصرف داروهایی که سیستم ایمنی بدن کودک را تحت تأثیر قرار می­دهد، منجر می­شود تا پزشک متخصص تزریق واکسن مننژیت را برای کودکان ۲ ماهه تا ۱۰ ساله تجویز کند.

همچنین برای افرادی که در مکان­های جمعی مانند خوابگاه، پادگان یا مراکز نگهداری کودکان زندگی می­کنند، تزریق واکسن مننژیت توصیه می­شود.

تزریق واکسن مننژیت ممکن است موجب درد یا سوزش در محل تزریق شود که در طی چند روز این علائم برطرف می­شود. در برخی موارد نیز ممکن است تب را به دنبال داشته باشد.

نتیجه گیری

در این مطلب دانستیم که بیماری مننژیت ممکن است واگیردار بوده و سلامتی بیمار را به طور جدی تهدید کند. از این رو پیشگیری از بیماری به ویژه در کودکان اهمیت فراوانی دارد. و توصیه می­شود با مشاهده علانم سریعا به پزشک مراجعه شود. اگر تجربه ابتلا به این بیماری را دارید، نظرات خود را با ما به اشتراک بگذارید.

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *